Cheironomie

CHEIRONOMIE (Grieks: gebaren met de hand) Het dirigeren van een zangkoor in de oudheid en de vroege middeleeuwen. Deze manier van dirigeren gaf zowel het tempo en de maat aan, als de aanduiding – op een zichtbare manier – van de melodiebeweging. Deze zichtbare aanwijzing gebeurde deels door stijgende en dalende handbewegingen (neumen; misschien hangt het ontstaan van het neumenschrift samen met de cheironomie), deels door aanwijzen van de guidonische hand. De gebruikte handentekens van de…